Ăn dặm là một giai đoạn quan trọng, không thể thiếu trong hành trình phát triển của mỗi em bé. Để khởi đầu cho hành trình này, mẹ cần có được thực đơn cho bé bắt đầu ăn dặm chuẩn khoa học. Trong bài viết này, Minizon sẽ gợi ý giúp mẹ 30 thực đơn những món ăn ngon, bổ dưỡng để con có thể làm quen dễ dàng với ăn dặm.
Bé bao nhiêu tháng có thể bắt đầu ăn dặm?
Thời điểm thích hợp để bắt đầu ăn dặm cho bé có thể khác nhau tùy theo sự phát triển cá nhân của từng em bé. Có bé từ 5 tháng đã có thể bắt đầu ăn dặm, cũng có trường hợp bé 7 tháng tuổi mới bắt đầu làm quen với thực phẩm. Tuy nhiên, phần lớn trẻ em bắt đầu ăn dặm vào khoảng 6 tháng tuổi. Đây là giai đoạn mà hệ tiêu hóa và khả năng nuốt của bé đã phát triển đủ để tiếp thu thức ăn bổ sung ngoài sữa mẹ hoặc sữa công thức.
Để xác định liệu bé nhà mình đã sẵn sàng bắt đầu ăn dặm hay chưa, mẹ có thể xem xét một số dấu hiệu như:
- Bé có thể ngồi vững mà không phải phụ thuộc quá nhiều vào người lớn
- Bé thường xuyên chóp chép miệng
- Bé quan tâm và theo dõi đến cử động của người lớn trong bữa ăn
- Bé không còn phản xạ đẩy lưỡi (trẻ sơ sinh thường có phản xạ đùn lưỡi khi đưa thức ăn vào miệng)
- Bé có xu hướng cầm, nắm đồ vật và đưa lên miệng
Khi mẹ thấy bé có những dấu hiệu trên thì mẹ hãy cân nhắc bắt đầu cho con làm quen với ăn dặm. Tuy nhiên, hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có lời khuyên cụ thể dựa trên tình hình sức khỏe và phát triển của bé.
>Xem thêm: Giải đáp: Có nên cho trẻ ăn dặm sớm? Chuyên gia dinh dưỡng nói gì
Nhu cầu dinh dưỡng của bé bắt đầu ăn dặm
Khi bắt đầu cho bé ăn dặm, mẹ cần xác định được cần cung cấp cho con những dưỡng chất thiết yếu nào. Từ đó, việc lên thực đơn sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn. Có 4 nhóm chất mà mẹ không thể bỏ qua đó là:
Tinh bột
Các nguồn tinh bột chủ yếu đến từ gạo, bột mì, khoai tây, ngũ cốc và bánh mì. Tinh bột cung cấp carbohydrate, là nguồn năng lượng chính cho cơ thể, giúp duy trì hoạt động của các cơ quan và hệ thống trong cơ thể của trẻ.
Chất đạm
Chất đạm là thành phần cần thiết để xây dựng và phát triển cơ bắp, tạo mô và hỗ trợ chức năng của cơ thể. Mẹ có thể cung cấp chất đạm cho bé thông qua các nguồn thực phẩm như thịt, cá, trứng, đậu, đậu phụ, hạt và sữa chua. Đảm bảo lựa chọn các nguồn thực phẩm chất lượng và đảm bảo chế biến đúng cách để đảm bảo an toàn cho bé.
Chất béo
Chất béo cung cấp năng lượng cần thiết cho bé và hỗ trợ sự phát triển của não, mắt, và hệ thần kinh. Chất béo có thể được cung cấp cho bé thông qua sữa mẹ, sữa công thức, mỡ động vật (như dầu cá, dầu cá hồi), dầu thực vật (như dầu ô liu, dầu hạt cải, dầu dừa), và các loại mỡ tự nhiên từ các nguồn thực phẩm như các loại hạt, quả, và trái cây bơ.
Vitamin và khoáng chất
Vitamin và khoáng chất đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển và chức năng của cơ thể. Các loại vitamin và khoáng chất cho bé thông qua thực phẩm đa dạng như rau xanh, hoa quả, ngũ cốc, thịt, cá, trứng,…
Tổng hợp 30 thực đơn cho bé bắt đầu ăn dặm thơm ngon, dễ làm
Mỗi một phương pháp ăn dặm sẽ có thực đơn và cách chế biến khác nhau. Sakura Montessori xin được gửi tới mẹ thực đơn của từng phương pháp để mẹ có thể có nhiều lựa chọn hơn nhé
Thực đơn ăn dặm truyền thống cho bé mới bắt đầu
Ăn dặm truyền thống được áp dụng rất phổ biến tại Việt Nam. Thực đơn ăn dặm truyền thống thường là bột, cháo, súp rất phù hợp cho bé. Phương pháp này giúp bé dễ dàng làm quen với thực phẩm và tiêu hóa chúng. Cùng tìm hiểu 30 thực đơn của ăn dặm truyền thống nhé!
| Số thứ tự | Thực đơn |
| 1 | Súp lơ hấp + Táo |
| 2 | Cà rốt luộc + Chuối |
| 3 | Đậu cove hấp + Bơ |
| 4 | Bắp non xào + Cá hồi hấp + Nho |
| 5 | Măng tây xào + Nui hấp + Dưa hấu |
| 6 | Rau cải ngọt luộc + Cá ngừ hấp + Kiwi |
| 7 | Rau củ hấp tổng hợp + Cơm nắm rong biển + Thanh long |
| 8 | Khoai lang tím luộc + Bò hấp sả + Lê |
| 9 | Cơm nát trộn cá hồi nắm + Bơ, chuối dầm sữa |
| 10 | Lòng đỏ trứng gà luộc + Măng tây xào thịt bò |
| 11 | Cá hồi nướng + Rau củ luộc + Táo |
| 12 | Cá tilapia nướng + Đậu cove luộc + Dưa chuột |
| 13 | Bò hấp + Ớt chuông xào + Nho |
| 14 | Thịt lợn luộc + Ngô ngọt xào + Chuối, táo |
| 15 | Nui xào + Cá ngừ hấp + Bơ dầm sữa mẹ |
| 16 | Bí đỏ hấp, Thịt bò cuộn nấm + Nước ép lê |
| 17 | Nui hấp + Thịt ức gà luộc + Hoa quả mix |
| 18 | Salad rau củ + Thịt bò nước phomai |
| 19 | Salad hoa quả + Thịt viên chiên |
| 20 | Salad cá hồi + Hoa quả mix |
| 21 | Salad cá ngừ + Bơ, táo dầm |
| 22 | Bò xào măng tây + Cơm nát nắm |
| 23 | Bò xào hành tây + Nui nướng phomai |
| 24 | Thịt viên chiên + Susu luộc + Chuối |
| 25 | Bánh khoai lang áp chảo + Táo trộn sữa mẹ |
| 26 | Bánh ngũ cốc + Thịt bò cuộn nấm + Kiwi |
| 27 | Bí đỏ nướng + Cá tilapia hấp + Thanh long |
| 28 | Nui sốt cà chua + Ức gà nướng + Nước ép lê |
| 29 | Cơm trộn ruốc nắm + Thịt lợn chiên xù + Dưa hấu |
| 30 | Gà xào nấm + Rau củ mix luộc |
Những thực phẩm nên tránh khi cho bé bắt đầu ăn dặm
Khi bé bắt đầu ăn dặm, có một số thực phẩm nên tránh để đảm bảo an toàn và sức khỏe cho bé. Một số thực phẩm thường được khuyến nghị để tránh trong giai đoạn ăn dặm ban đầu mà mẹ cần lưu ý đó là:
- Mật ong: Mật ong có thể chứa vi khuẩn Clostridium botulinum, gây ra bệnh botulism, một bệnh nguy hiểm đối với trẻ nhỏ.
- Sữa bò: Sữa bò nguyên chất không phù hợp cho trẻ dưới 1 tuổi vì nó có thể gây dị ứng và khó tiêu hóa. Nếu muốn cung cấp sữa cho bé, mẹ hãy sử dụng chính sữa mẹ hoặc sữa công thức
- Thực phẩm có nguy cơ gây dị ứng: Có một số thực phẩm tiềm ẩn nguy cơ gây dị ứng như trứng, cá, đậu phụ, đậu nành, hạt, hải sản và đồ hầm. Do đó, nếu như cho bé ăn dặm với những thực phẩm này mẹ nên cho bé ăn một lượng nhỏ và theo dõi phản ứng của bé. Sau đó, mới quyết định có cho bé tiếp tục ăn loại thực phẩm đó hay không.
- Thực phẩm có nguy cơ hóc nghẹn: Một số loại thực phẩm dễ gây hóc nghẹn như các loại hạt đậu, hạt ngô…cần được chế biến cẩn thận trước khi cho bé ăn
- Muối: Trẻ nhỏ cần lượng muối rất nhỏ trong khẩu phần ăn. Mẹ nên tránh cho bé ăn các loại thực phẩm chứa nhiều muối như mì ăn liền, snack mặn, thức ăn chế biến công nghiệp có nồng độ muối cao.
- Đường: Nên giới hạn lượng đường trong khẩu phần ăn của bé. Tránh cho bé ăn các loại đồ ngọt, nước có đường, và các loại thực phẩm chế biến có đường cao.
Ngoài ra, luôn lưu ý theo dõi phản ứng của bé khi bắt đầu đưa thực phẩm mới vào chế độ ăn dặm. Nếu bé có bất kỳ dấu hiệu dị ứng hoặc vấn đề về tiêu hóa, hãy ngừng cho bé ăn thực phẩm đó và tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng
Xử lý khi con bị hóc nghẹn thức ăn
Con mới tập ăn sẽ dễ bị hóc nghẹn do không biết cách nhai và nuốt sao cho đúng. Khi thấy bé có dấu hiệu bị nghẹn thức ăn, mẹ hãy sơ cứu theo bước sau:
Nếu bé còn nhỏ hơn 1 tuổi, thực hiện kỹ thuật hóc màn hình (back blows):
- Đặt bé nằm ngửa trên cánh tay, hướng đầu bé hướng xuống.
- Sử dụng lòng bàn tay để đập nhẹ vào lưng của bé, giữa các cánh tay.
- Lặp lại đập nhẹ cho đến khi mảnh vật bị hóc được đẩy ra ngoài hoặc bé bắt đầu thở lại bình thường.
Nếu bé vẫn chưa hết nghẹn và có chuyển biến xấu, mẹ hãy đưa con đến trạm y tế gần nhất để kịp thời xử lý.






