Cẩm nang chăm sóc mẹ và bé sau sinh là điều vô cùng quan trọng sau hành trình 9 tháng 10 ngày mang thai và vượt cạn đầy khó khăn, vất vả. Lúc này, cả mẹ và bé đều còn yếu và cần được chăm sóc theo chế độ đặc biệt. Việc chăm sóc đúng cách không chỉ giúp mẹ nhanh chóng hồi phục cả về thể chất lẫn tinh thần, mà còn tạo nền tảng để em bé phát triển khỏe mạnh và toàn diện.
Cùng Minizon tìm hiểu cách chăm sóc mẹ và bé sau sinh đúng cách – giai đoạn quan trọng đánh dấu khi mẹ chính thức bước vào hành trình “làm mẹ” sau 9 tháng 10 ngày mang thai. Đây cũng là lúc em bé bắt đầu làm quen với môi trường hoàn toàn mới. Sau khi vượt cạn đầy vất vả, cơ thể mẹ trở nên nhạy cảm và yếu hơn, vì vậy việc chăm sóc hậu sản đúng cách là điều vô cùng cần thiết để mẹ nhanh hồi phục và bé phát triển khỏe mạnh.
Vì sao cần chăm sóc mẹ và bé sau sinh đúng cách
Chăm sóc mẹ và bé sau sinh tại nhà như thế nào để mẹ nhanh hồi phục sức khỏe, đầy đủ sữa cho con, bé phát triển khỏe mạnh là chủ đề được rất nhiều ba mẹ quan tâm, đặc biệt là những mẹ sinh con lần đầu còn nhiều bỡ ngỡ. Bởi sau khi trải qua thai kỳ và cuộc vượt cạn đầy gian nan, mẹ như bị vắt kiệt sức lực và mất rất nhiều máu. Hơn thế nữa chính là thời kỳ hậu sản, mẹ phải đối mặt với nhiều nguy cơ tiềm ẩn về sức khỏe. Những đứa trẻ sơ sinh cũng không ngoại lệ, chúng phải rời xa căn nhà ấm áp trong bụng mẹ để ra ngoài và phải làm quen, thích nghi với mọi thứ ở thế giới bên ngoài đầy lạ lẫm.
Bên cạnh đó, mẹ còn phải làm quen với thiên chức làm mẹ với việc cho con bú, tắm bé, vệ sinh cho bé,… song song với đó là nghỉ ngơi và chăm sóc bản thân. Không phải bà mẹ nào cũng thành thạo những việc này, do đó, việc chăm sóc mẹ và bé sau sinh để duy trì sức khỏe cho mẹ cũng như chăm sóc cho bé yêu đúng cách là việc cần được quan tâm đặc biệt trong thời kỳ hậu sản thường.
Hướng dẫn chăm sóc trẻ sơ sinh
Sau 9 tháng 10 ngày trong bụng mẹ, cuối cùng bé cũng chào đời gặp ba mẹ. Bên cạnh niềm vui đón thiên thần nhỏ, ba mẹ cần nắm vững những kiến thức chăm sóc trẻ sơ sinh. Ngay sau sinh, trẻ đã được áp dụng các phương pháp chăm sóc sơ sinh tại bệnh viện như kẹp cắt dây rốn chậm, lau khô và da kề da với mẹ hoặc bố trong ít nhất 90 phút, kiểm tra sức khỏe sau sinh, hỗ trợ cho trẻ bú mẹ sớm, tiêm phòng các loại vắc xin cần thiết,… Còn sau khi về nhà, mẹ có thể thực hiện theo các hướng dẫn chăm sóc mẹ và bé sau sinh dưới đây.
Bữa ăn và giấc ngủ của bé
Trẻ sơ sinh có thể bú mẹ ngay sau khi chào đời. Các chuyên gia cũng khuyến cáo mẹ nên nuôi con bằng sữa mẹ ngay trong những ngày đầu sau sinh bởi đây chính là nguồn dưỡng chất hoàn hảo nhất dành cho trẻ. Trong sữa mẹ có rất nhiều dưỡng chất quý giá với tỷ lệ phù hợp như đạm, đường, vitamin,… mà không có bất cứ loại sữa công thức nào có thể sánh bằng. Đặc biệt, sữa mẹ còn chứa rất nhiều kháng thể, lợi khuẩn giúp cải thiện tiêu hóa và tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ.
Hơn nữa, việc cho trẻ bú sữa mẹ còn mang đến nhiều lợi ích cho người mẹ như cải thiện tâm trạng, rút ngắn thời gian phục hồi, hạn chế nguy cơ băng huyết, thiếu máu, giảm tỷ lệ mang thai ngoài ý muốn và các vấn đề liên quan đến tử cung, buồng trứng,… Tuy nhiên, với những trường hợp mẹ không đủ sữa thì có thể thay thế bằng các loại sữa công thức phù hợp với trẻ sơ sinh.
Vệ sinh và chăm sóc rốn
Trong chăm sóc mẹ và bé sau sinh thì vệ sinh, chăm sóc rốn cho trẻ là việc ba mẹ cần đặc biệt lưu ý. Bởi nếu không làm đúng cách, trẻ có thể gặp các vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe như viêm da, nhiễm trùng rốn. Đặc biệt, mẹ cần giữ ấm cho trẻ để làm quen dần với môi trường bên ngoài. Nhiệt độ phù hợp với trẻ sơ sinh lúc này là khoảng 27 đến 32 độ C. Trẻ cũng cần được tắm và gội đầu sạch sẽ mỗi ngày, sau khi tắm ba mẹ nên bôi kem dưỡng ẩm ở mặt và toàn thân cho trẻ. Đặc biệt cần vệ sinh rốn bằng nước muối sinh lý và lau thật khô sau khi tắm.
Hướng dẫn cách chăm sóc mẹ sau sinh thường và sinh mổ
Nghỉ ngơi, vận động
Dù sinh thường hay sinh mổ, chăm sóc mẹ và bé sau sinh vẫn cần được quan tâm. Mẹ hãy dành nhiều thời gian nghỉ ngơi ngay sau khi vượt cạn để hồi phục sức khỏe. Sau khoảng 6 giờ, mẹ có thể tập đi lại nhẹ nhàng để giảm nguy cơ bế sản dịch. Sau khi về nhà, mẹ vẫn cần nghỉ ngơi càng nhiều càng tốt để lấy lại sức, đồng thời duy trì tâm trạng thoải mái để tăng chất lượng nguồn sữa cho con bú.
Ngay sau sinh, mẹ nên tập cho bé bú liên tục để kích thích tuyến vú sản xuất sữa. Sau khi sữa đã có nhiều hãy kết hợp cho bé bú song song với hút sữa còn thừa để tránh tắc sữa. Đây cũng là cách để kích thích cơ thể phản xạ tiết sữa hiệu quả hơn.
Dinh dưỡng sau sinh
Trải qua quá trình vượt cạn, mẹ thường bị mất rất nhiều máu và sức lực. Do đó, trong thời gian ở cữ mẹ cần ăn uống theo chế độ phù hợp để nhanh hồi phục và có nguồn sữa dồi dào, giàu dinh dưỡng cho bé. Mẹ cũng không nên kiêng khem quá mức mà hãy ăn đa dạng thực phẩm sao cho đầy đủ các nhóm chất gồm tinh bột, đạm, béo, vitamin và khoáng chất. Đồng thời, hạn chế các loại thức ăn nhiều dầu mỡ, đồ ăn chế biến sẵn, các loại gia vị cay, nóng, có mùi vì có thể ảnh hưởng đến mùi sữa mẹ tiết ra. Đặc biệt, mẹ cần uống nhiều nước ấm để đáp ứng nhu cầu của cơ thể và bù đắp lượng sữa đã cho bé bú.








